Мал шаруашылығы: Қиындықтар мен сақтық шаралары

Ұлытау өңірі – қысы қатты, көктемі кеш келетін, табиғаттың өзіндік мінезімен ерекшеленетін аймақ. Биылғы қыс та өзіне тән тосын мінез көрсетіп, шаруалардың жұмысын едәуір қиындатты. Қаракеңгір ауылдық округі мен жалпы Ұлытау ауданы бойынша ауа райының қолайсыздығы, әсіресе жаңбыр мен қар аралас жауған мол жауын-шашын, мұздың қатуы, жылқы малдарының жайылымға шығуына айтарлықтай қиындықтар туғызды. Осы жағдай мал бағушылардың жұмысына әсер етіп, шаруалардың алаңдаушылығын тудырды.

Қыстың басында жауған қар мен жаңбыр аралас жауын шаруаларға қиындық туғызып қана қоймай, малдың тебінінде де түрлі мәселелер пайда болды. Жаңбыр мен қардың жиі жаууы салдарынан жайылымдарда мұз қатуы, малдың жайылымда тебінуін қиындатты. Бұл жағдай малдың қорегін табуын және жақсы жағдайда сақталуын қиындатып, шығындарға әкелуі мүмкін.
Наурыз айының басында боранның қайта күшеюі шаруалар үшін тағы да қиындықтар туғызды. Мал басының көбісі қатты аяз бен бораннан қорғауға мұқтаж болды. Бұл тек жайылымдағы малдардың жағдайын ғана қиындатқан жоқ, сонымен қатар ауыл шаруашылығын жүргізуге кететін шығындарды да арттырды. Осындай жағдайлар малшыларға уақытында әрекет ету қажеттігін туындатты.
Мал шығынын болдырмау мақсатында 7–8 ақпаннан бастап шаруа қожалық иелері мен Бозтұмсық ауылындағы үй шаруашылықтары жылқы малдарын қораға айдап әкелу, елді мекенге жақындатып айдау жұмыстарын қолға алды. Бұл шаралар мал басының шығынын болдырмауға бағытталған маңызды қадам болды. Жылқы малдары үшін жем-шөп алдыру жұмыстарын ұйымдастыру да қолға алынып, қажетті азық түрлері жеткізілді. Сонымен қатар, малдың жай-күйін тұрақты бақылап, оларды қауіпсіз жерде ұстау мақсатында жұмыстар жүргізілуде.
Осы орайда аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің мамандары мен мал дәрігерлері ауа райының қолайсыздығы мен мал шаруашылығына келтіретін қиындықтарды ескере отырып, төмендегі сақтық шараларын қабылдау маңызды екенін ескертеді.
Малға уақытылы жем-шөп беру:
– Жағдайдың қиындауы кезінде малдың денсаулығы мен жағдайы үшін уақытылы және жеткілікті мөлшерде жем-шөп беру қажет. Мұз қатқан және қырлы жерлерде жайылып жүрген мал үшін жем-шөп ерекше маңызға ие.
Жайылымдағы малды қауіпсіз орындарға көшіру және жем-шөп беру:
– Жайылымда қалып қойған малды қоршаған ортадан және ауа райының әсерінен қорғау үшін оларды қауіпсіз орындарға көшіру қажет. Бұл шара малдардың денсаулығын сақтау және шығындардың алдын алу үшін тиімді әдіс болып табылады.
Төрт түлік малдың жағдайын тұрақты бақылау:
– Малшыларға мал басының жай-күйін үнемі бақылап отыру ұсынылады. Бұл шаралар арқылы малдың денсаулығы мен қауіпсіздігін сақтау, ауа райының қолайсыздығына уақытылы жауап беру мүмкін болады.
Ұлытау өңірінің шаруалары үшін биылғы қыс ауа райының қолайсыздығымен ерекшеленіп отыр. Қар мен жаңбырдың аралас жаууы, мұз қату және боранды күндер малшылар үшін қиындық туғызып, шығындарға әкелуі мүмкін. Алайда қабылданған шаралар мен сақтық ережелерінің көмегімен малшылар жағдайды бақылауда ұстап, шығындарды болдырмауға мүмкіндік алады. Сонымен қатар мал шаруашылығының тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін ауа райының қолайсыздығына әрқашан дайын болу және уақытылы әрекет ету маңызды болып табылады.

Ізбасар ОЙБАС.