Шегірткеге қарсы күрес: алдын алу шаралары нәтижесін беруде

Ұлытау ауданында ауыл шаруашылығы алқаптарын зиянкес шегірткелерден қорғау жұмыстары биыл ерекше бақылауға алынды. Аудан әкімінің тапсырмасына сәйкес, зиянкес жәндіктерге қарсы күрес жұмыстарын үйлестіру мақсатында арнайы штаб құрылып, кешенді іс-шаралар жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Бұл – өңірдің аграрлық әлеуетін сақтап қалуға және ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадамдардың бірі.

Шегірткелердің жаппай көбеюі ауыл шаруашылығы саласына айтарлықтай қауіп төндіретіні белгілі. Олар егістік пен жайылымдық жерлерді зақымдап, өнім көлемінің төмендеуіне және мал азығы қорының азаюына себеп болуы мүмкін. Сондықтан, зиянкестерге қарсы күрес мәселесі тек аграрлық сала мамандарының ғана емес, жалпы өңірдің әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығының да маңызды құрамдас бөлігі болып отыр.
Зиянкестерге қарсы күрес жұмыстарының тиімділігін бағалау және олардың орындалу барысын нақтылау мақсатында аудан әкімінің орынбасары Алмат Сакипов, Ұлытау облысының Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасы басшысының орынбасары Диас Қазбеков және Ұлытау облыстық фитосанитариялық диагностика және болжамдар әдістемелік орталығы филиалының директоры Ғабит Бейсембаев Мибұлақ ауылдық округінде болып, саяқ шегірткелерге қарсы жүргізіліп жатқан шаралармен танысты. Бұл сапар мемлекеттік органдардың мәселені жіті бақылауда ұстап отырғанын көрсетеді. Мамандар анықталған ошақтардағы жағдайды зерделеп, жүргізіліп жатқан химиялық өңдеу жұмыстарының сапасы мен тиімділігіне баға берді.
Биылғы науқанның басты ерекшеліктерінің бірі – ұйымдастыру жұмыстарының уақытылы жүргізілуі. Конкурстық рәсімдердің дер кезінде өткізілуі және мердігер ұйымдардың жұмыстарға белгіленген мерзімде кірісуі шегірткелердің кең көлемде таралу қаупін төмендетуге мүмкіндік берді.
Әдетте зиянкестерге қарсы күресте уақыт факторы шешуші рөл атқарады. Ерте анықталған ошақтарды дер кезінде өңдеу олардың жаппай көбеюінің алдын алады. Осы тұрғыдан алғанда, Ұлытау ауданында қолға алынған жұмыстардың ұйымдастырушылық деңгейі жоғары екені байқалады. Қазіргі уақытта мемлекеттік жер қорының аумақтарында және шаруа қожалықтарына тиесілі жерлерде қорғау шаралары қарқынды жүргізілуде. Анықталған зиянкес ошақтары кезең-кезеңімен өңделіп, фитосанитариялық ахуал тұрақты бақылауда ұсталып отыр.
Мибұлақ ауылдық округінде жүргізілген мониторинг нәтижесінде саяқ шегірткелердің таралу ошақтары 2100 гектар аумақта анықталған. Оның ішінде 1000 гектар – мемлекеттік жер қорының аумағы, 1100 гектар – шаруа қожалықтарына тиесілі жерлер.
Бұл көрсеткіштер өңірде шегірткелердің белгілі бір көлемде таралғанын көрсеткенімен, олардың дер кезінде анықталуы қауіптің ұлғаюына жол бермеуге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда аталған аумақтарда химиялық өңдеу жұмыстары жүргізілуде. Мамандардың пікірінше, саяқ шегірткелерді ерте кезеңде жою олардың үйірлі түрге айналу ықтималдығын азайтып, келешекте туындауы мүмкін ауқымды фитосанитариялық қатерлердің алдын алады.
Қоскөл ауылдық округінде үйірлі шегірткелерге қарсы күрес шаралары белгіленген жоспарға сәйкес толық жүзеге асырылды. Атап айтқанда, 700 гектар жер үсті техникасы арқылы өңделді, ал 3160 гектар авиациялық әдіспен өңделді. Нәтижесінде, жалпы өңделген жер көлемі 3860 гектарды құрап, жоспарланған жұмыстар толық орындалды.
Авиациялық өңдеу әдісінің қолданылуы кең аумақтарды қысқа мерзім ішінде қамтуға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе, үйірлі шегірткелердің жылдам қозғалу ерекшелігін ескергенде аса маңызды. Ал, жер үсті әдісі нақты ошақтарды тиімді өңдеуге жағдай жасайды. Екі тәсілдің қатар қолданылуы күрес жұмыстарының нәтижелілігін арттырып отыр.
Ұлытау ауданындағы тәжірибе шегірткелерге қарсы күресте бірнеше маңызды фактордың шешуші рөл атқаратынын көрсетіп отыр. Олар – тұрақты фитосанитариялық мониторинг, мемлекеттік органдар мен мамандандырылған мекемелердің үйлесімді жұмысы, уақытылы қаржыландыру және ұйымдастыру, заманауи химиялық және авиациялық өңдеу әдістерін қолдану, жергілікті шаруашылықтармен тиімді өзара іс-қимыл. Осындай кешенді тәсілдің арқасында зиянкестердің таралу қаупі төмендеп, ауыл шаруашылығы алқаптарының қауіпсіздігі қамтамасыз етілуде.
Бүгінде Ұлытау ауданында шегірткелерге қарсы күрес жұмыстары жүйелі әрі жоспарлы түрде жүргізілуде. Мибұлақ пен Қоскөл ауылдық округтеріндегі жұмыстар өңірдегі фитосанитариялық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған нақты шаралардың нәтижелі жүзеге асып жатқанын көрсетеді. Мемлекеттік органдар, салалық мамандар және мердігер ұйымдардың үйлесімді әрекеті арқасында зиянкес шегірткелердің таралу қаупі бақылауда ұсталып отыр. Алдағы кезеңде де мониторинг пен өңдеу жұмыстары белгіленген жоспарға сәйкес жалғасып, ауыл шаруашылығы жерлерін қорғау бағытындағы шаралар тұрақты бақылауда болады.
Бұл жұмыстар өңірдің аграрлық қауіпсіздігін қамтамасыз етіп қана қоймай, ауыл шаруашылығы өндірісінің тұрақты дамуына және жергілікті шаруалардың мүддесін қорғауға қызмет етеді.

Ізтай БЕЛГІБАЙҰЛЫ.