Құс тұмауы — қатерлі дерт

Әлемде жоғары патогенді құс тұмауы (бұдан әріЖПҚТ) бойынша эпизоотиялық жағдай тұрақсыз болып отыр. Жоғары патогенді құс тұмауы – тыныс алу, ас қорыту органдарын, орталық нерв жүйесін зақымдаумен және жоғары деңгейде өлімге ұшыратумен сипатталатын ерекше қауіпті, жедел өтетін, жұқпалылығы жоғары ауру. Құс тұмауының вирустары жабайы және үй құстарында кездеседі. Жабайы құстар (әсіресе суда жүретін үйрек, қаз, аққу және т.б.) әдетте құс тұмауымен ауырмайды, бірақ індеттің таралу көздері болып табылады.

Үй құстары құс тұмауына шалдыққан жағдайда ауру жасырын түрде өтіп, құстардың өліміне соқтырады. Құс тұмауының вирусын адамдардың алғашқы жұқтыруы 1997 жылы Гонконгта тіркелген. Онда құс тұмауы вирусының Н5Н1 түрімен 18 адам науқастанып, алтауы қайтыс болған. Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау ұйымының мәліметтері бойынша 2003 жылдан бері құс тұмауымен 100 адам сырқаттанған, олардың жартысынан көбі өлген. Осы уақытқа дейін вирустың адамнан адамға жұғуы анықталмаған. Сырқаттанғандардың бәрі ауруды құстардан жұқтырған. Құс тұмауы вирусының таралуы жабайы құстардың көктемгі және күзгі ұшу бағытына байланысты. Қазақстан Республикасының 24 ауданы, оның ішінде Оңтүстік Қазақстан облысының Шардара, Мақтарал, Сарыағаш және Арал аудандары суда жүзетін құстардың күзге ұшу жолында орналасқан. Осы аудандарда құс тұмауы вирусының таралу қаупі жоғары.

Жоғары патогенді құс тұмауына диагноз эпизоотологиялық мәліметтер, клиникалық белгілер, патологоанатомиялық өзгерістер және зертханалық тексерулер негізінде қойылады.

Бүгінгі күні құс тұмауының таралуының алдын алу үшін төмендегі іс-шаралар жүргізілуде. Құс фермаларында ветеринариялық қадағалау, залалсыздандыру талаптары күшейтілген. Шетелдерден және құс тұмауы тіркелген аудандардан құс өнімдерін тасымалдауға тиым салынған. Жеке шаруашылықта үй құстарын күтуде арнайы киім, тұмылдырық кию, оларды күнделікті залалсыздандыру, құс тұмауына күдікті, ауырған құстарды басқаларынан жеке оқшаулап, мал дәрігеріне хабарлау, өлген құстарды өртеу, мұздатылған құс өнімдерін асқа пайдаланғанда гигиеналық және аспапты талаптарды қатаң орындау қажет.

Диагноз анықталған жағдайда шаруашылық жүргізуші субъектінің аумағында карантин белгіленеді. Құстарды жабық қорада күтіп ұстауға ауыстырады. Жабайы құстармен қатынасы болуына жол бермейді.

Жоғарыдағы сақтық шараларды уақытылы орындасақ құс тұмауынан келер қауіп болмайды. Сақтансаң – сақтаймын дегендей, абай болайық.

«ҚР АШМ Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің Ұлытау аудандық аумақтық инспекциясы» ММ.